Miasto Ruda Śląska jest organizatorem licznych imprez kulturalnych. Po raz pierwszy na przełomie 2000/2001 mieszkańcy mogli powitać Nowy Rok na imprezie „Sylwester w Plenerze”. Impreza spotkała się z dużym zainteresowaniem i na stałe wpisała się w kalendarz imprez miejskich.  Co roku w styczniu, ze sceny w Miejskim Centrum Kultury im. Henryka Bisty, dobiegają dźwięki „Marsza Radetzky’ego” wieńczącego każdorazowo Koncerty Noworoczne. Brały w nich udział znane orkiestry i wybitni rudzcy artyści: Joanna Michna, Wojciech Świtała, Piotr Folkert, Marcin Dylla.
Na początku czerwca wielotysięczną rzeszę widzów ściągają na targowisko miejskie w Wirku „Dni Rudy Śląskiej”. Tradycje imprezy sięgają lat osiemdziesiątych, jednak dopiero od 1991 roku święto miasta stało się imprezą cykliczną w pełni profesjonalną. Na estradzie promowane są przede wszystkim rudzkie zespoły artystyczne, nie brak jednak wielkich gwiazd estrady polskiej. Imprezie towarzyszy „Ogród Sztuki” dla dzieci, podczas której najmłodsi mają możliwość zaprezentowania lub odkrycia swoich talentów artystycznych.
W 2001 roku zapoczątkowany został Międzynarodowy Festiwal Orkiestr Dętych im. Augustyna Kozioła. Cztery edycje festiwalu miały miejsce w parku im. A. Kozioła w dzielnicy Ruda. Obecnie, ze względu na poszerzoną formułę, impreza została przeniesiona na wireckie targowisko. Oprócz pięciu rudzkich orkiestr dętych na festiwalu wystąpiły orkiestry z Niemiec, Finlandii, Ukrainy i Słowacji, a także Orkiestra Garnizonowa Sił Powietrznych z Dęblina  oraz Orkiestra Reprezentacyjna Straży Granicznej  z Nowego Sącza, tzw. „Podhalańczycy”.
Dzięki zainicjowanej w 1990 roku Rudzkiej Jesieni Kulturalnej Ruda Śląska dołączyła do grona znaczących ośrodków kultury w naszym regionie – gościliśmy w mieście artystów i zespoły znane nie tylko w Polsce, m.in. Teatr Pantomimy Henryka Tomaszewskiego, Poznański Teatr Tańca Ewy Wycichowskiej, Scenę Plastyczną KUL Leszka Mądzika i inne. Promowani są też rudzcy artyści: Piotr Latoska, Władysław Luciński, Jan Szmatłoch, Marcin Dylla, Piotr Folkert, Wojciech Świtała, Krystian Gałuszka. W ramach Rudziej Jesieni Kulturalnej odbywają się konkursy: „O Śląską Paproć”, Konkurs Plastyki Nieprofesjonalnej „Rudzka Jesień” oraz Festiwal Twórczości Własnej „Cmok – Song”.
Wydział Kultury, Sportu i Rekreacji Urzędu Miasta jest organizatorem m. in.: „Nocy Świętojańskiej”, koncertów promenadowych orkiestr dętych, koncertów pasyjnych i bożonarodzeniowych.

To przede wszystkim działalność 34 klubów sportowych. Zadania z zakresu rozwoju fizycznego dzieci i młodzieży w różnych formach sportu masowego i rekreacji realizuje 14 uczniowskich klubów sportowych oraz miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji. W mieście odbywa się szereg cyklicznych zawodów sportowych pod patronatem Prezydenta Miasta. Należą do nich:
- Ogólnopolski Wyścig Kolarski
- Międzynarodowy Turniej Piłki Ręcznej Juniorek
- Rudzki Bieg 12-godzinny
- Międzynarodowy Turniej Piłki Nożnej Trampkarzy
- Puchar Śląska Modeli Pływających
- Ogólnopolski Turniej Zapaśniczy Młodzików i Kadetów im. Ryszarda Dworoka
- Ogólnopolski Turniej Bokserski Juniorów im. Franciszka Kika
- Otwarte Mistrzostwa Rudy Śląskiej w Kolarstwie Górskim
- Miejska Olimpiada Osób Niepełnosprawnych
- Grand Prix/Puchar Rudy Śląskiej Modeli Samochodowych.
 
Kilkadziesiąt zawodów sportowych i imprez rekreacyjnych jest organizowanych również z okazji Dni Rudy Śląskiej, Międzynarodowego Dnia Dziecka i Światowego Dnia Sportu.