Teren obecnego Nowego Bytomia przez kilkaset lat był porośnięty
gęstym lasem należącym do miasta Bytomia, wzmiankowanym w 1369 r. W
1624 r. wymienia się Czarny Las jako "Schwarzwald", zaś w 1668 r.
pod polską nazwą "Miejski Czarny Las". Teren ten funkcjonował przez
lata jako obszar dworski, a później dzielnica miasta Bytomia. Był
zarządzany przez specjalną ekspozyturę magistratu.
Kamienica przy skrzyżowaniu
ul. Czarnoleśnej i Niedurnego
Obecny pl.Jana Pawła II był pierwotnie targowiskiem.
Miejscowość zwano Friedenshotte (od nazwy huty), potocznie zaś
Frydenshuta.
Od 1776 r. rozwijało się tu górnictwo węglowe.
W 1830 r. powstała kopalnia "Lythandra" (później "Wanda").
W latach 1899-1902 powstaje "Friedensgrube" (kopalnia
"Pokój").
W 1840 r. przemysłowcy David Loewenfeld z Gliwic oraz Moritz
Friedlsnder i Simon Loewi z Bytomia założyli hutę żelaza nazwaną
"Friedenshotte" (huta "Pokój") W 1884 r. uruchomiono w niej
stalownię tomasowską (pracowała do 1924 r.), trzy lata później
stalownię martenowską. Z kolei w 1904 r. powstała walcownia blachy
cienkiej i w 1910 r. walcownia średnia. Właśnie w hucie "Pokój" w
1933 r. rozpoczęła produkcję walcownia blachy taśm na zimno
konstrukcji inż. T. Sędzimira, będąca osiągnięciem technicznym w
skali światowej.
W l polowie XIX wieku powstało na terenie późniejszego Nowego
Bytomia także hutnictwo cynku. W 1836 r. założono hutę "Rosamunde",
w 1846 r. "Beuthener Hotte" (Hutę Bytomską).
W 1906 r. uruchomiono kolejowy ruch osobowy z Chebzia do Kochłowic
z przystankiem Czarny Las. Dopiero w 1913 r. późniejszy Nowy Bytom
otrzymał własny dworzec.
Zabudowania
"Kaufhausu"
Charakterystyczny gmach konsumu huty "Pokój" (Kaufhaus) powstał w
1904 r. Od niego wzięła swą potoczną nazwę dzielnica
Kaufhaus.
W 1843 r. zaloźono tymczasową szkolę w gospodzie kolo huty "Pokój".
Nowe budynki szkolne wznoszono przy obecnej ul. Hallera, pierwszy w
latach 1873-74, następne w 1900 r., 1905 r. , 1907-08 r. W latach
1923-29 istniało w Nowym Bytomiu gimnazjum humanistyczne.
Od 1852 r. ks. Józef Szafranek z Bytomia odprawiał tu nabożeństwa
misyjne w magazynie stolarni lub pod gołym niebem. Później
odprawiano msze w kaplicy więzienia pomocniczego.
Kościół pw. św.
Pawła
W latach 1884-85 zbudowano kościół św. Józefa według projektu Paula
Jackischa z Bytomia. Usytuowano go w połowie drogi z Frydenshuty na
Zgodę. Obecny kościół św. Pawła w stylu wykorzystującym wątki
romańskie i bizantyjskie powstał w latach 1911-12 według projektu
Holendra Johannesa Klompa z Dortmundu. Stary kościół zamknięto w
1931 r. i rozebrano w dwóch następnych latach, po wybudowaniu
nowego na Zgodzie. Pozostały po nim fundamenty.
Drugą świątynią parafialną jest poświęcony w 1938 r. kościół Ducha
Sw. na kolonii Czarny Las.
W 1922 r., po przyłączeniu do Polski, powołano samodzielną gminę
Nowy Bytom (początkowo zwaną Polski Bytom). W ten sposób nastąpiło
odłączenie tego terenu od miasta Bytomia pozostałego po stronie
niemieckiej.
Nowoczesny okazały ratusz gminny powstał w latach 1928-29 (obecny
Urząd Miejski). Gmina otrzymała wówczas trójpolowy herb
przedstawiający św. Barbarę, pół-orła górnośląskiego oraz część
zębatego koła; zwieńczony murowaną koroną.
Wieża
wodna
Na mocy ustawy Sejmu ŚI. z 10 lipca 1939 r. Nowy Bytom od 1
stycznia 1940 r. miał otrzymać prawa miejskie co weszło w życie
dopiero po zakończeniu wojny.
W 1951 r. do Nowego Bytomia przyłączono Wirek, Bielszowice,
Halembę, Kochłowice i Bykowinę.
W 1959 r. miasto połączono z Rudą w jeden organizm miejski zwany
Rudą Śląską
Nowy Bytom jest siedzibą Urzędu Miejskiego W Nowym Bytomiu
znajdują się: Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji Dom Kultury, Huta
"Pokój", kryta pływalnia Huty "Pokój" S.A. i zabytkowy Kościół Św.
Pawła.
Mówiąc o Nowym Bytomiu bez związku z miastem Bytom, trzeba
powiedzieć, że osady Nowego Bytomia - Huta Pokój i Huta Zgoda - są
typowymi osadami przemysłowymi. W okresie międzywojennym
nowobytomska huta "Pokój" była największą hutą żelaza w Polsce. Nie
jest to jedyny element nadający Nowemu Bytomiowi charakter
wyróżniający go w zespole gmin rejonu.
Ważniejsze zabytki
architektury:
kościół pod wezwaniem Świętego Pawła
kamienice przy ulicy Niedurnego 30 i 34, 41-67 oraz Placu Jana
Pawła II
willa "Florianka"
Miejski Ośrodek Kultury im. H.Bisty
wieża wodna u zbiegu ulic Chorzowskiej i Pokoju
domy robotnicze przy ul. Wojska Polskiego i Parkowej
Kamienice przy ul.
Niedurnego
Pozostałe dzielnice w przewodniku
Imieniny: 7 września 2010 Reginy i Melchiora
Pogoda na dziś: 4 oC,
1017.9 mb
Szukaj
Biuletyn elektroniczny
Codziennie najświeższe informacje z Rudy Śląskiej w Twojej skrzynce pocztowej.
